Jak dieta oparta na roślinach wpływa na profilaktyki raka piersi?

Czy sposób odżywiania może obniżyć ryzyko raka piersi?

Baptist Health zwraca uwagę na całościowy wzorzec odżywiania, w którym przewagę mają warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe i rośliny strączkowe, a przetworzona żywność, cukry refinowane oraz czerwone i przetworzone mięso pojawiają się rzadziej. Dla osób wybierających kuchnię roślinną oznacza to, że przede wszystkim liczy się jakość talerza, a nie obietnica na etakiecie.

Profil ryzyka: liczy się wzorzec, nie pojedynczy składnik

Rak piersi rozwija się w wyniku złożonej interakcji wielu czynników, między innymi wieku, genetyki, hormonów, ekspozycji środowiskowej i stylu życia. Części z nich nie można zmienić, ale dietę, aktywność fizyczną, masę ciała oraz spożycie alkoholu należą do modyfikowalnych elementów ryzyka.

Rosnące dowody wskazują, że zdrowy wzorzec odżywiania oparty głównie na mało przetworzonych produktach roślinnych może sprzyjać ograniczeniu ryzyka raka piersi i długoterminowemu zdrowiu. Taki sposób jedzenia dostarcza błonnika, witamin, składników mineralnych oraz różnorodnych związków roślinnych. Pomaga też utrzymać prawidłową masę ciała, co ma znaczenie, ponieważ nadmiar tkanki tłuszczowej wiąże się ze zwiększonym ryzykiem kilku nowotworów.

Amerykański Instytut Badań nad Rakiem, AICR, zaleca w ramach profilaktyki nowotworów wzorzec oparty na warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych oraz roślinach strączkowych, takich jak fasola, groch i soczewica. Dieta z przewagą roślinnych produktów nie musi być jednocześnie wegetariańska lub wegańska. Chodzi o przesunięcie proporcji posiłku w stronę pełnowartościowych składników roślinnych.

DELCaP: dietę trzeba oceniać w szerszym kontekście

W badaniu DELCaP, które omawia Baptist Health, analizowano zgodność z zaleceniami dotyczącymi profilaktyki raka wśród osób z rakiem piersi wysokiego ryzyka. U pacjentek najbardziej konsekwentnie stosujących te zalecenia, w tym dotyczące diety, ryzyko nawrotu raka piersi było o 37% niższe, a ryzyko zgonu o 58% niższe niż u osób z najmniejszym stopniem ich przestrzegania.

Te wyniki nie pozwalają stwierdzić, że sama dieta spowodowała takie różnice. Badania nad stylem życia mogą wykazywać związki, ale nie zawsze dowodzą, że jedno konkretne zachowanie bezpośrednio wywołało dany rezultat. Dieta nie zastępuje zalecanych badań przesiewowych ani leczenia raka piersi. Może natomiast stanowić jeden z elementów dbania o zdrowie również po rozpoznaniu.

Roślinne jedzenie w praktyce: jakość składników ma znaczenie

Yahoo Health opisuje badanie obejmujące 8628 osób starszych z Chin, Stanów Zjednoczonych i Anglii oraz dodatkową analizę 10 821 uczestników europejskiego badania. Wyższy ogólny wynik diety roślinnej wiązał się z 20–29% niższymi szansami na kruchość, czyli stopniowe pogarszanie zdrowia i sprawności. Dieta oparta głównie na mniej wartościowych produktach roślinnych wiązała się z kolejnymi 24–41% wyższymi szansami na kruchość.

Związek jakościowej diety roślinnej z mniejszą kruchością okazał się istotny statystycznie tylko w grupie angielskiej, a nie w populacjach chińskiej i amerykańskiej. W wielu analizach wyróżniały się natomiast warzywa i orzechy. Wyniki te pokazują, że etykieta roślinna sama w sobie nie gwarantuje wartościowego odżywienia.

W codziennej praktyce warto zacząć od kilku prostych zasad:

• Warzywa powinny stanowić podstawę posiłków. Liściowe warzywa, brokuł czy papryka mogą uzupełniać dania przez cały dzień.
• Warto zapewnić źródło białka. Fasola, soczewica, tofu i orzechy wnoszą białko i błonnik, a przy diecie zawierającej produkty zwierzęce również jajka, ryby i nabiał mogą być jej częścią.
• Tłuszcz powinien pochodzić przede wszystkim z orzechów, nasion i oliwy z oliwek.
• Warto czytać skład i wartości odżywcze zamiast polegać wyłącznie na hasłach „roślinne” czy „wegańskie”. Produkty pakowane nie muszą zniknąć z jadłospisu, ale ich udział w diecie nie powinien odsuwać warzyw, roślin strączkowych i pełnoziarnistych produktów zbożowych.

Najbardziej obroniony wniosek jest prosty: roślinny wzorzec odżywiania opiera się na proporcjach i jakości produktów. Żaden pojedynczy składnik ani całkowita rezygnacja z produktów zwierzęcych nie jest warunkiem korzyści.